Werkende ouders hebben wettelijk recht om tijdelijk minder te werken en meer aandacht te besteden aan de opvoeding van hun kinderen. Deze uren worden niet doorbetaald, tenzij er andere afspraken zijn gemaakt tussen werkgevers en werknemers.

Recht op ouderschapsverlof

Het recht om ouderschapsverlof op te nemen is wettelijk vastgesteld. Het Rijk vindt dat iedere ouder de kans moet krijgen om voldoende tijd te besteden aan de opvoeding van de kinderen. Dit recht is ook vastgelegd in een Europese richtlijn. Volgens deze richtlijn hebben ouders recht op minstens 3 maanden onbetaald verlof tot het moment dat het kind 8 jaar is geworden. Daarnaast zijn er allerlei internationale verdragen die de rechten van de ouders hebben vastgelegd.

Duur van het verlof

Om het voor ouders nog makkelijker te maken om werk en opvoeding te combineren is de duur van het ouderschapsverlof op 1 januari 2009 veranderd. Werknemers hebben de volgende rechten:

• Wanneer een werknemer voor het eerst ouderschapsverlof opneemt na 1 januari 2009 gelden de nieuwe regels. Een werknemer heeft dan recht op 26 keer de wekelijkse arbeidsduur aan ouderschapsverlof.
• Wanneer een werknemer voor het eerst ouderschapsverlof opnam vóór 1 januari 2009 gelden oude regels. In deze oude regels heeft de werknemer recht op 13 keer de wekelijkse arbeidsduur aan ouderschapsverlof.

Werknemers mogen het verlof opnemen tot het moment dat het kind 8 jaar wordt. Dit recht geldt ook voor adoptiekinderen, pleegkinderen en stiefkinderen. Voorwaarde is in dat geval wel dat de kinderen inwonen bij de werknemer. Het recht op ouderschapsverlof geldt voor ieder kind: adoptie-, pleeg- en stiefkind. Ook hebben beide ouders recht op ouderschapsverlof.

Rechten van de werknemer

Werknemers hebben pas recht op ouderschapsverlof als ze ten minste 1 jaar voor een werkgever werkzaam zijn. Als zij een andere baan vinden terwijl ze ouderschapsverlof opnemen, vervalt soms het recht op dat verlof.

• Als een werknemer het ouderschapsverlof in delen opneemt, gaat dit verlof over naar de nieuwe werkgever.
• Als een werknemer het ouderschapsverlof voltijds opneemt, vervalt het recht op dit verlof.

Ouderschapsverlof mag verspreid worden opgenomen.

Het kabinet-Balkenende IV heeft een aantal voorstellen geformuleerd voor verdere flexibilisering van de rechten van werknemers bij het opnemen van ouderschapsverlof. Hierdoor zal het recht van ouderschapsverlof meteen ingaan als een werknemer een nieuwe werkgever vindt. Ook moet het mogelijk worden om ouderschapsverlof in elke periode en volgens elk gewenst patroon op te nemen.

Het kabinet-Rutte moet besluiten of deze maatregelen in een wetsvoorstel worden opgenomen.

Loon, toeslagen en vakantie

De werknemers krijgen geen salaris voor de uren waarin ouderschapsverlof is opgenomen, tenzij er andere afspraken zijn gemaakt tussen werknemers en werkgevers. Alleen wanneer het inkomen van de werknemer onder het sociaal minimum komt heeft deze recht op een toeslag. De Uitvoeringsinstantie Werknemersverzekeringen (UWV) verstrekt deze toeslag.

Doordat een werknemer met ouderschapsverlof minder verdient, kan het recht op kinderopvang-, zorg- en huurtoeslag veranderen. De uitkerende instantie geeft hier meer informatie over.

Ziekte en uitkeringen

Wanneer een werknemer ziek wordt tijdens het ouderschapsverlof betaalt de werkgever alleen de uren door waarin hij zou werken. Het ouderschapsverlof loopt gewoon door tijdens ziekte. Als een ouder werkloos wordt tijdens het ouderschapsverlof, stopt het verlof onmiddellijk.

Het ouderschapsverlof heeft geen invloed op de duur van eventuele uitkeringen. Het ouderschapsverlof telt gewoon als werktijd.

De werkgever hoeft echter geen pensioenpremie af te dragen voor de uren waarin niet wordt gewerkt. Hij kan deze premie wel zelf betalen aan het pensioenfonds.

Bron: Rijksoverheid